Cukrzyca – jak wcześnie ją wykryć i jak wygląda konsultacja z diabetologiem?

Cukrzyca to jedna z najczęściej występujących chorób przewlekłych i jednocześnie jedno z największych wyzwań zdrowotnych współczesnych czasów. W Polsce choruje na nią około 3 miliony osób, a wiele z nich przez długi czas nie zdaje sobie sprawy z rozwijającej się choroby. Pierwsze objawy cukrzycy bywają niespecyficzne i łatwe do przeoczenia, dlatego tak ważne znaczenie ma regularna profilaktyka oraz wykonywanie badań przesiewowych. Wczesne wykrycie zaburzeń gospodarki węglowodanowej pozwala nie tylko uniknąć poważnych powikłań, ale także wdrożyć skuteczne leczenie i zmiany stylu życia na wczesnym etapie. Sprawdź, jakie objawy powinny wzbudzić czujność, jakie badania pomagają rozpoznać cukrzycę oraz jak wygląda pierwsza wizyta u diabetologa, która jest kluczowym krokiem w drodze do odzyskania kontroli nad zdrowiem.

Czym jest cukrzyca?

Cukrzyca to choroba metaboliczna. Charakteryzuje się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi (hiperglikemią), ale dość często zdarza się obniżony (hipoglikemia). Pacjenci potocznie glukozę nazywają „cukrem”. Cukrzyca związana jest z nieprawidłowym działaniem insuliny w organizmie. Przewlekła hiperglikemia w cukrzycy powoduje uszkodzenia, zaburzenia czynności i niewydolność różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Cukrzyca jest chorobą, która dotyka osoby w każdym wieku i zawsze wymaga leczenia.

Jakie są typy cukrzycy?

1. Cukrzyca typu 1 – spowodowana jest prawie całkowitym zniszczeniem przeciwciał komórek ß trzustki produkujących insulinę. W wyniku produkowanych przez organizm autoprzeciwciał dochodzi do niszczenia własnych komórek, czego skutkiem jest całkowity brak insuliny. Początek tego typu cukrzycy zazwyczaj ujawnia się między 10 a 14 rokiem życia, ale często też u osób poniżej 30. roku życia. Cukrzyca typu 1 stanowi około 10% wszystkich chorych na cukrzycę.
2. Cukrzyca typu 2 – przy tym typie cukrzycy u Pacjenta dochodzi do zaburzenia zarówno działania, jak i wydzielania insuliny. Ten typ cukrzycy może być uwarunkowany genetycznie, ale decydującą rolę odgrywa otyłość i niska aktywność fizyczna. Leczenie polega na redukcji masy ciała, zastosowaniu odpowiedniej diety, zwiększeniu aktywności fizycznej i przyjmowaniu leków doustnych. Przy cukrzycy typu 2 Pacjenci zazwyczaj nie muszą przyjmować insuliny. Na ten typ cukrzycy choruje około 80% diabetyków.
3. Cukrzyca ciążowa – występuje u kobiet w ciąży, kiedy poziom hormonów wzrasta, które osłabiają działanie insuliny. Prowadzi to do zmniejszenia wrażliwości tkanek na ten hormon, czyli insulinoodporności. W efekcie organizm potrzebuje więcej insuliny, a glukoza staje się łatwiej dostępna dla rozwijającego się płodu. Te fizjologiczne zmiany adaptacyjne mogą jednak zwiększać ryzyko zaburzeń gospodarki węglowodanowej u kobiet, które przed ciążą były zdrowe.
4. Inne specyficzne typy cukrzycy – spowodowane są genetycznymi defektami funkcji komórek β lub działania insuliny (np. cukrzyca monogenowa), chorobami części zewnątrzwydzielniczej trzustki, endokrynopatiami, niektórymi lekami lub środkami chemicznymi, infekcjami, rzadko występującymi procesami immunologicznymi oraz zespołami genetycznymi z towarzyszącą cukrzycą np. zespoły Downa.

Jak rozpoznać cukrzycę?

Najczęstsze objawy to:

• nieustanna potrzeba oddawania moczu,
• silne uczucie pragnienia i suchości w ustach,
• utrata masy ciała,
• osłabienie i senność.

Niestety często objawy cukrzycy pozostają niezauważalne. Dlatego tak ważna jest profilaktyka.

Jak wcześnie wykryć cukrzycę?

Jeśli zauważyłaś/łeś jakikolwiek z wymienionych powyżej objawów cukrzycy, zgłoś się do lekarza. Warto jednak pamiętać, że badania przesiewowe zaleca się wykonywać co roku w grupach zwiększonego ryzyka wystąpienia cukrzycy typu 2, czyli dla osób z nadwagą, nadciśnieniem tętniczym czy po przebytej cukrzycy ciążowej. Co 3 lata badania przesiewowe powinny wykonywać także osoby powyżej 45 roku życia.

Normy poziomu cukru we krwi

Jeśli chcesz mieć pewność, że nie grozi Ci cukrzyca lub nie znajdujesz się w stanie przedcukrzycowym, rób badania regularnie i porównuj wyniki.

Dla zdrowia niebezpieczny jest zbyt niski i za wysoki poziom cukru we krwi:

• poniżej 70 mg/dl – zbyt niski poziom cukru we krwi (hipoglikemia),
• 70 – 99 mg/dl – prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo,
• 100 – 125 mg/dl – nieprawidłowy poziom cukru we krwi na czczo,
• powyżej 126 mg/dl przy więcej niż jednym pomiarze – cukrzyca.

Jakie badania wykonać, jeśli mam podejrzenia, że mogę chorować na cukrzycę?

Poziom glukozy – podstawowe badanie, wykonywane przy okazji badań wstępnych i okresowych. Polega na oznaczeniu poziomu glukozy we krwi żylnej pobranej na czczo. Wynik pomiaru powinien zmieścić się w przedziale 70-99 mg/dl. Jeśli Twój wynik nie znajduje się w tym przedziale, zgłoś się do diabetologa.

Doustny test tolerancji glukozy, inaczej Test obciążenia glukozą – to również proste badanie, które możesz wykonać w każdym laboratorium. Badanie zaczyna się od pobrania krwi w celu oznaczenia poziomu glukozy na czczo, po czym Pacjent przyjmuje 75 g glukozy rozpuszczonej w około 300 ml wody. Po dwóch godzinach następuje ponowne pobranie krwi na oznaczenie glikemii. Prawidłowy poziom glukozy w drugim badaniu to < 140 mg/dl. Łącząc badanie oznaczenia poziomu glukozy z doustnym testem tolerancji glukozy, otrzymasz więcej informacji o stanie swojego zdrowia, dzięki czemu diabetolog będzie mógł Cię dokładniej zdiagnozować.

Hemoglobina glikowana (HbA1c) – wykonywana na podstawie badania krwi. Cukrzycę rozpoznaje się, gdy wartość jest równa lub przekracza 6,5%. Parametr ten nadaje się także do monitorowania przebiegu choroby, ponieważ odzwierciedla średnią glikemię w ciągu ostatnich 3 miesięcy. Jest to badanie dodatkowe, które może pomóc w postawieniu diagnozy.

Lekarz może zalecić także przeprowadzenie innych badań, takich jak:

• stężenie fruktozaminy,
• glukoza w moczu,
• przeciwciała przeciwwyspowe,
• stężenie peptydu C w surowicy,
• ciała ketonowe w moczu lub we krwi,
• stężenie kwasu mlekowego w surowicy,
• test z glukagonem,
• ocena wrażliwości na insulinę metodą HOMA.

W Grupa Panda Med zrealizujemy dla Ciebie każde z tych badań. Nie zwlekaj, zadbaj o zdrowie swoje i swoich bliskich. Zgłoś się do najbliższej placówki Grupy Panda Med, a my przeprowadzimy Cię przez całą drogę od zlecenia i przeprowadzenie badań, po diagnostykę i leczenie. Poświęć chwilę, aby zyskać spokój na lata.

Źródło informacji: termedia.pl

Jak wygląda pierwsza wizyta u diabetologa?

Diabetolog to lekarz, który zajmuje się profilaktyką, leczeniem i kontrolą cukrzycy.

Na pierwszym spotkaniu diabetolog zapozna się z Twoimi wynikami badań na poziom glukozy we krwi. Może także zlecić badania dodatkowe.

Lekarz zapyta Cię o:

• przyjmowane leki,
• wyniki innych ostatnich badań,
• zaświadczenia od innych specjalistów,
• ewentualne hospitalizacje,
• Twoją dietę,
• styl życia, aktywność fizyczną.

Kilka dni przed wizytą możesz także prowadzić dziennik samokontroli, w którym będziesz zapisywać poziom glukozy:

• na czczo,
• przed i 2 godziny po każdym posiłku,
• przed snem.

Na pierwszej wizycie lekarz dokona także pomiarów Twojego wzrostu, masy ciała i zmierzy ciśnienie tętnicze. Diabetolog sprawdzi także Twój stan skóry, jamy ustnej i stóp.

Wywiad lekarski pozwoli lekarzowi lepiej ocenić, jak choroba wpływa na Twoje codzienne funkcjonowanie. Na podstawie wyników badań i wywiadu diabetolog oceni Twój stan zdrowia i ułoży indywidualny plan leczenia. W zależności od cukrzycy, na którą chorujesz, zostanie Ci także pokazane jak używać glukometru, pompy insulinowej, systemu ciągłego monitorowania glikemii oraz jak wykonywać iniekcje insuliny za pomocą wstrzykiwacza.

Wczesna diagnostyka cukrzycy jest bardzo istotna. Nieleczona, późno zdiagnozowana lub nieprawidłowo leczona cukrzyca może prowadzić poważnych chorób. W Grupie Panda Med zadbamy o Twoje zdrowie natychmiastowo z korzyściami na całe życie.

Jak wygląda leczenie cukrzycy?

Leczenie cukrzycy jest kompleksowe i zazwyczaj wymaga zastosowania kilku metod jednocześnie. Należą do nich:

• edukacja jest niezbędna dla pozytywnego przebiegu leczenia. Lekarz powinien wytłumaczyć Pacjentowi postępowanie farmakologiczne, jak i niefarmakologiczne, które też jest niezwykle istotne,
• leczenie niefarmakologicznie prozdrowotny styl życia, czyli zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna, utrzymywanie odpowiedniej masy ciała, unikanie spożywania alkoholu, niepalenie papierosów, odpowiedni sen, unikanie przewlekłego stresu,
• leczenie farmakologiczne lekami nieinsulinowymi i insuliną. W cukrzycy typu 1 stosowanie insuliny jest niezbędne,
• zwalczanie czynników ryzyka choroby sercowo-naczyniowej, zwłaszcza leczenie nadciśnienia tętniczego i zaburzeń gospodarki lipidowej,
• leczenie powikłań cukrzycy.

Jak powinna wyglądać dieta osoby chorującej na cukrzycę?

1. Połowę talerza z posiłkiem powinny zajmować owoce i warzywa, z przewagą tego drugiego.
2. Dieta ta powinna składać się z produktów o niskim indeksie glikemicznym, czyli takich, po których spożyciu poziom cukru we krwi wzrasta powoli. Są to np. rośliny strączkowe, chudy nabiał, drób, owoce, warzywa, pieczywo i makarony pełnoziarniste.
3. W diecie cukrzyka nie może zabraknąć odpowiedniego nawodnienia, czyli około 2 litry wody dziennie.
4. Nie należy rozgotowywać dań podczas obróbki termicznej, ponieważ mają one znacznie wyższy indeks glikemiczny.
5. Wyeliminuj z diety alkohol.
6. Pamiętaj, aby dieta była zbilansowana i dostarczała wszystkie potrzebne wartości odżywcze i witaminy.

Gdzie za darmo mogę wykonać konsultację diabetologiczną?

Bezpłatną konsultację diabetologiczną można wykonać w placówkach realizujących świadczenia finansowane przez NFZ, w tym w ramach autorskiego programu Pacjent w Centrum, prowadzonego przez ogólnopolską sieć Grupa Panda Med. Program ten został stworzony z myślą o zapewnieniu Pacjentom kompleksowego i łatwego dostępu do profilaktyki, diagnostyki oraz leczenia chorób przewlekłych. Dzięki programowi Pacjent w Centrum każdy Pacjent ma możliwość skorzystania z bezpłatnych badań profilaktycznych oraz szczepień, a także wykonać specjalistyczną diagnostykę w kierunku chorób metabolicznych, w tym cukrzycy. Kluczowym elementem opieki nad Pacjentem z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej jest Program Opieki Koordynowanej, w ramach którego możliwe jest skorzystanie z bezpłatnej konsultacji z diabetologiem. Opieka Koordynowana umożliwia nie tylko jednorazową wizytę u specjalisty, ale także regularne monitorowanie choroby, kontrolę wyników badań oraz dostosowanie leczenia do indywidualnych potrzeb Pacjenta.

Bezpłatne badania dostępne są w placówkach w: Brzegu, Jastrzębiu-Zdroju, Jaworzynie Śląskiej, Lublinie, Ładzicach, Łodzi, Przylesiu, Radomsku, Węgorzewie, Zebrzydowicach i Zielonce.

Poniżej znajdziesz dane kontaktowe dla osób zainteresowanych bezpłatnymi konsultacjami diabetologicznymi w ramach programu Pacjent w Centrum.

Miasto	Adres	Telefon	E-mail
Brzeg	ul. Chocimska 3/1A	+48 573 440 474	profilaktyka@pmbrzeg.pl
Jastrzębie-Zdrój	ul. Komuny Paryskiej 14	+48 573 440 469	profilaktyka.komuny@pmjastrzebie.pl
Jastrzębie-Zdrój	ul. Kusocińskiego 23A	+48 573 440 446	profilaktyka.kusocinskiego@pmjastrzebie.pl
Jaworzyna Śląska	ul. Jana Pawła II 3	+48 453 659 770	profilaktyka@pmjaworzyna.pl
Lublin	ul. Spokojna 17	+48 510 614 522	profilaktyka@pmlublin.eu
Ładzice	ul. Wyzwolenia 38	+48 573 440 461	profilaktyka@pmladzice.pl
Łódź	ul. Franciszka Lubeckiego 8	+48 573 997 799	profilaktyka@pmlodz.pl
Przylesie	ul. Przylesie 48A	+48 573 440 474	profilaktyka@pmbrzeg.pl
Radomsko	ul. Stefana Batorego 3	+48 518 328 668	profilaktyka@pmradomsko.pl
Węgorzewo	ul. 3 Maja 17B	+48 573 440 475	profilaktyka@pmwegorzewo.pl
Zebrzydowice	ul. Jana Kochanowskiego 97	+48 573 440 454	profilaktyka@pmzebrzydowice.pl
Zielonka	ul. Kolejowa 5B lok. 6	+48 573 440 448	profilaktyka@pmzielonka.pl

Wszystkie placówki są czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–18:00.

Więcej informacji i mapę placówek znajdziesz na tej stronie.

Wczesna konsultacja z diabetologiem to jeden z najważniejszych kroków w trosce o zdrowie – zarówno wtedy, gdy pojawiają się pierwsze niepokojące objawy, jak i wtedy, gdy chcesz świadomie zadbać o profilaktykę. Regularna kontrola poziomu glukozy, odpowiednia diagnostyka i indywidualnie dobrane zalecenia pozwalają skutecznie zahamować rozwój choroby i uniknąć groźnych powikłań. Nie odkładaj zdrowia na później, umów się na konsultację z diabetologiem i zyskaj pewność, że masz pełną kontrolę nad swoim zdrowiem.

FAQ Często zadawane pytania