Na czym polega biopsja tarczycy i kiedy jest potrzebna?

Tarczyca, choć jest niewielkim gruczołem, odgrywa ogromną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu. Odpowiada za regulację metabolizmu, temperatury ciała, pracy serca, układu nerwowego oraz wielu innych procesów życiowych. Zaburzenia jej pracy mogą przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów lub dawać niespecyficzne symptomy, które łatwo zbagatelizować. Jednym z najważniejszych narzędzi diagnostycznych w ocenie zmian w obrębie tarczycy jest biopsja tarczycy. To precyzyjne badanie pozwala odróżnić zmiany łagodne od tych, które mogą wymagać pilnego leczenia, w tym leczenia operacyjnego. Wczesne wykonanie biopsji znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i w wielu przypadkach może uratować życie. Dowiedz się, kiedy biopsja tarczycy jest potrzebna, jak wygląda krok po kroku i co oznaczają jej wyniki.

Jaka jest rola tarczycy w organizmie?

Tarczyca to niewielki gruczoł położony u podstawy szyi – tuż poniżej krtani. Choć jej rozmiar jest niewielki, pełni niezwykle ważną funkcję w regulacji pracy całego organizmu. Odpowiada przede wszystkim za produkcję dwóch hormonów: trijodotyroniny (T3) oraz tyroksyny (T4), regulujących funkcję większości tkanek organizmu, wpływających na metabolizm naszego organizmu oraz termogenezę (produkcję ciepła). Czynność tarczycy jest kontrolowana przez przysadkę mózgową, która uwalnia hormon tyreotropowy (TSH) pobudzający tarczycę do produkcji hormonów: T3 i T4. Między tarczycą a przysadką istnieje tzw. ujemne sprzężenie zwrotne. Oznacza to, że kiedy we krwi jest zbyt dużo hormonów tarczycy, przysadka „dostaje sygnał”, by zmniejszyć wydzielanie TSH. Z kolei, gdy poziom T3 i T4 spada – przysadka zwiększa produkcję TSH, stymulując tarczycę do intensywniejszej pracy.

Jakie są najczęstsze schorzenia tarczycy?

1. Niedoczynność tarczycy – jest to zaburzenie, w którym tarczyca produkuje za mało hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. W większości przypadków niedoczynność tarczycy jest powodowana chorobą Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, stanie po operacji usunięcia tarczycy lub stanie po leczeniu jodem promieniotwórczym.
2. Nadczynność tarczycy – jest to zaburzenie, w którym tarczyca produkuje za dużo hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. Najczęściej przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa i Basedowa (choroba autoimmunologiczna) i guzki tarczycy.
3. Wole – powiększenie tarczycy, w którym mogą występować guzki tarczycy.
4. Guzki tarczycy bez wola, czyli nieprawidłowa struktura tarczycy.
5. Nowotwory tarczycy – może to być rak tarczycy albo zapalenia tarczycy.

Jakie są objawy schorzeń tarczycy?

Objawy różnią się w zależności od rodzaju choroby, czasami mogą być przeciwstawne.

Główne oznaki niedoczynność tarczycy:

• uczucie ciągłego zimna,
• zmęczenie/senność,
• depresja,
• zaburzenia pamięci,
• przyrost masy ciała,
• rzadsze oddawanie stolca/zaparcia,
• spowolnienie czynności serca, niskie ciśnienie tętnicze,
• sucha łuszcząca się blada skóra, suche włosy,
• zaburzenia miesiączkowania, niepłodność.

Główne objawy sugerujące nadczynność tarczycy to:

• uczucie gorąca,
• wzmożona potliwość,
• nerwowość, niepokój, rozdrażnienie,
• drżenie rąk,
• chudnięcie, pomimo zwiększonego apetytu,
• częstsze oddawanie stolca/biegunka,
• przyśpieszenie czynności serca, uczucie kołatania serca,
• osłabienie siły mięśniowej,
• wypadanie włosów,
• objawy oczne – wytrzeszcz, podwójne widzenia, obrzęk  i zaczerwienienie powiek lub spojówek,
• zaburzenia miesiączkowania, niepłodność.

Inne objawy wskazujące na problemy z prawidłowym funkcjonowanie tarczycy:

• problemy skórne, trądzik, wysuszenie i łuszczenie skóry (np. na kolanach i łokciach)
• opuchnięcie szyi, wole – trudności z mówieniem, powiększona tarczyca może powodować wrażenie ucisku w gardle lub przełyku,
• miastenia tarczycowa, czyli ból i sztywność mięśni, trudności z chodzeniem.

Początkowa diagnostyka chorób tarczycy

Jeśli lekarz podejrzewa nieprawidłowości w funkcjonowaniu tarczycy, skieruje Cię na badania diagnostyczne. W pierwszej kolejności będzie to analiza krwi. Z tego badania dowiesz się o dysfunkcjach gruczołu tarczycowego np. nadczynność lub niedoczynność. Kiedy lekarz stwierdzi pogrubioną szyję, widoczne wole lub wygląd szyi jest nieprawidłowy, może skierować Cię także na badanie USG tarczycy.

Jakie badania są potrzebne do diagnozy chorób tarczycy?

Jeśli masz obawy, że Twoja tarczyca nie funkcjonuje prawidłowo, widzisz u siebie kilka wyżej wymienionych objawów lub jesteś obciążony genetycznie, czyli w Twojej rodzinie występują choroby tarczycy – zgłoś się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). W pierwszej kolejności lekarz skieruje Cię na badanie krwi.

Do diagnozy chorób tarczycy wykorzystuje się m.in.:

• badanie laboratoryjne z krwi, które określa:
  • poziom TSH – hormonu tyreotropowego, który wydziela przysadka mózgowa – stymuluje on tarczycę do wydzielania hormonów T3 i T4,
  • stężenie hormonów FT3 i FT4,
  • przeciwciała przeciwtarczycowe (anty-TSHR występują w chorobie Gravesa-Basedowa, anty-TPO i anty-Tg – w chorobie Hashimoto),
• badania obrazowe:
  • usg,
  • tomografia,
  • rezonans magnetyczny,
  • scyntygrafia – do organizmu pacjenta wprowadzane są substancje chemiczne, które zawierają izotopy
  • biopsja tarczycy.

Kiedy biopsja tarczycy jest wskazana?

Specjalista skieruje Cię na biopsję, kiedy podczas badania USG zauważono, że np. występują widoczne zmiany w gruczole, gruczoł szybko rośnie, tarczyca jest powiększona i bolesna. Biopsja tarczycy jest także wskazana dla Pacjentów w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na raka tarczycy, np. kiedy w rodzinie pojawiły się przypadki tego typu nowotworu.

Źródło informacji: mp.pl

Jak przebiega biopsja tarczycy?

Biopsja tarczycy wykonywana jest w pozycji leżącej z głową odchyloną do tyłu. Na początku lekarz zdezynfekuje Ci szyję, następnie delikatnie nakłuwa skórę szyi igłą infekcyjną i pobiera materiał do badania cytologicznego. Nie martw się, badanie nie powinno boleć. Igła, która jest używana do tego badania ma średnicę mniejszą niż 1 mm, czyli cieńsza niż ta do pobierania krwi. Badanie wykonywane jest pod kontrolą USG, aby lekarz mógł precyzyjnie namierzyć zmianę. Całe badanie trwa około 5-15 minut.

Jak przygotować się na biopsję tarczycy?

• Aby lekarz mógł wykonać biopsję tarczycy, obowiązkowe jest skierowanie.
• Zabierz ze sobą swoją dokumentację medyczną (w tym aktualne USG tarczycy).
• Poinformuj o przyjmowanych lekach.
• Na badanie przyjdź nieprzeziębiony–kaszel może być dużym utrudnieniem w przeprowadzeniu badania.
• W trakcie badania staraj się nie ruszać, nie przełykać śliny, ani nie żuć gumy.
• Na biopsję tarczycy nie musisz przychodzić na czczo.

Jak interpretować wyniki biopsji tarczycy?

Na podstawie materiału cytologicznego pobranego w trakcie biopsji tarczycy otrzymasz wyniki. Na opis tej analizy oczekuje się zwykle do dwóch tygodni. Z tymi wynikami należy udać się do lekarza prowadzącego, który zaplanuje dalsze leczenie.

Wynik biopsji tarczycy będzie zwykle ukazywał jedno z poniższych:

• Guzek łagodny – ten wynik uzyskuje większość biopsji. Ryzyko raka wynosi mniej niż 1%. Zazwyczaj ten guzek nie wymaga usunięcia, ale wskazane jest przeprowadzania regularnej biopsji.
• Guzek złośliwy – wskazuje na raka brodawkowatego. Wszystkie tego typu zmiany powinny być usunięte przez lekarza chirurga.
• Guzek podejrzany – ten wynik wskazuje zazwyczaj na gruczolaka pęcherzykowego (niezłośliwy) lub na raka pęcherzykowego.
• Biopsja niediagnostyczna – ten wynik oznacza, iż niewystarczająca ilość komórek została pobrana, aby postawić diagnozę. To powszechny wynik, jeżeli guzek jest cystą. Takie guzki mogą być usunięte chirurgicznie lub zostać poddane ponownej biopsji.

Rokowania po biopsji są pozytywne – zaledwie w 5-10% przypadków mamy do czynienia z guzkami złośliwymi. A nawet wtedy szansa na ich wyleczenie jest bardzo wysoka. Dlatego tak ważna jest wczesna diagnoza i regularna kontrola. Zadbaj o siebie już dziś. Zgłoś się do najbliższej placówki Panda Med.

Jak przebiega leczenie chorób tarczycy?

1. W niedoczynności tarczycy podstawą leczenia jest codzienne przyjmowanie lewotyroksyny – syntetycznego odpowiednika hormonu T4.
2. W nadczynności tarczycy stosuje się leki przeciwtarczycowe (tyreostatyki), takie jak tiamazol czy propylotiouracyl, które hamują produkcję hormonów.
3.  U niektórych pacjentów z nadczynnością tarczycy wdraża się leczenie jodem promieniotwórczym, który niszczy nadaktywną tkankę tarczycy.
4. W przypadku dużych guzków, ucisku na tchawicę lub podejrzenia raka konieczne bywa leczenie operacyjne.
5. Leczenie wymaga stałej kontroli TSH – najpierw co kilka tygodni, potem co kilka miesięcy.

Gdzie za darmo wykonam biopsję tarczycy?

Bezpłatną biopsję tarczycy można wykonać w placówkach realizujących świadczenia finansowane przez NFZ, w tym w ramach autorskiego programu Pacjent w Centrum, prowadzonego przez ogólnopolską sieć Grupa Panda Med. Program ten został stworzony po to, aby każdy Pacjent miał dostęp do nowoczesnej diagnostyki. Dzięki programowi Pacjent w Centrum Pacjenci mogą skorzystać z bezpłatnych badań profilaktycznych oraz specjalistycznej diagnostyki, w tym wykonać biopsję tarczycy finansowaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Bezpłatne badania dostępne są w placówkach w: Brzegu, Jastrzębiu-Zdroju, Jaworzynie Śląskiej, Lublinie, Ładzicach, Łodzi, Przylesiu, Radomsku, Węgorzewie, Zebrzydowicach i Zielonce.

Poniżej znajdziesz dane kontaktowe dla osób zainteresowanych bezpłatnym wykonaniem biopsji tarczycy w ramach programu Pacjent w Centrum.

Wszystkie placówki są czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–18:00.

Więcej informacji i mapę placówek znajdziesz na tej stronie.

Biopsja tarczycy to szybkie i bezpieczne badanie, które daje jednoznaczną odpowiedź na pytanie, czy zmiana w obrębie tarczycy jest groźna i wymaga leczenia. Wczesna diagnostyka pozwala wykryć nowotwór na etapie, na którym rokowania są bardzo dobre, a leczenie znacznie mniej obciążające dla Pacjenta. Skoro badanie jest dostępne bezpłatnie i wykonywane przez doświadczonych specjalistów, nie warto odkładać go na później. Zadbaj o swoje zdrowie i spokój, wykonaj biopsję tarczycy i miej pewność, że masz pełną kontrolę nad swoim zdrowiem.

FAQ Często zadawane pytania