Angina bakteryjna czy wirusowa? Jak to rozpoznać i dlaczego warto zrobić test?

Ból gardła, wysoka gorączka, osłabienie i trudności w przełykaniu to objawy, które wielu Pacjentów automatycznie kojarzy z anginą. Problem w tym, że angina nie zawsze oznacza to samo, może być wywołana przez wirusy lub bakterie, a każda z tych postaci wymaga zupełnie innego postępowania. Angina wirusowa zazwyczaj ustępuje samoistnie i leczona jest objawowo, natomiast angina bakteryjna wymaga antybiotykoterapii, aby zapobiec groźnym powikłaniom, takim jak gorączka reumatyczna czy zapalenie nerek. Objawy obu typów infekcji często się nakładają, co sprawia, że postawienie trafnej diagnozy wyłącznie na podstawie samopoczucia bywa trudne. Dlatego coraz większe znaczenie ma szybka diagnostyka, w tym test na anginę bakteryjną. Dowiedz się, jak odróżnić anginę wirusową od bakteryjnej, kiedy warto wykonać test i dlaczego właściwa diagnoza jest kluczem do bezpiecznego i skutecznego leczenia.

Co to jest angina?

Angina to silna infekcja górnych dróg oddechowych, polegająca na zapaleniu błony śluzowej gardła oraz migdałków podniebiennych, wywołanych zakażeniem lub podrażnieniem. Jest to jedna z najczęstszych dolegliwości, z którymi Pacjenci zgłaszają się do lekarza. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje anginy: wirusową i bakteryjną.

Angina wirusowa

Wirusowe zapalenie gardła stanowi zdecydowaną większość przypadków anginy. Angina wirusowa rozwija się stopniowo, a jej objawy narastają powoli. Przebieg choroby jest zazwyczaj łagodniejszy niż w przypadku anginy o podłożu bakteryjnym.

Typowe objawy dla anginy wirusowej to:

• ból gardła połączony z jego zaczerwienieniem i obrzękiem,
• gorączka zazwyczaj nieprzekraczająca 38°C,
• kaszel, chrypka oraz katar,
• bóle mięśni i stawów,
• biegunka,
• czasem – pęcherzyki i owrzodzenia na błonie śluzowej jamy ustnej i gardła.

Angina bakteryjna

Na anginę bakteryjną choruje zdecydowanie mniejszy odsetek ludzi. Najczęstszą przyczyną anginy bakteryjnej jest paciorkowiec beta-hemolizujący z grupy A, odpowiedzialny za rozwój tzw. anginy paciorkowcowej, nazywanej również anginą ropną. Schorzenie to charakteryzuje się nagłym początkiem i szybkim, intensywnym rozwojem objawów.

Główne objawy anginy bakteryjnej to:

• wysoka gorączka, często przekraczająca 38°C,
• silny ból gardła, który może utrudniać połykanie,
• obecność białego, włóknistego nalotu na migdałkach,
• powiększenie i bolesność węzłów chłonnych szyi,
• brak kaszlu jako objawu towarzyszącego,
• czasem – malinowa barwa języka i drobna, czerwona wysypka skórna.

Jakie są przyczyny anginy?

Na anginę najczęściej Pacjenci chorują późną jesienią, zimą i wczesną wiosną. Źródłem choroby jest chory człowiek, czasem bezobjawowy nosiciel. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, czyli poprzez kontakt z wydzieliną z nosa i gardła chorej osoby (np. poprzez kichanie, kaszel, rozmawianie) lub przez kontakt bezpośredni (np. podczas pocałunku, picia z jednej szklanki).

Jak odróżnić anginę wirusową od bateryjnej?

Objaw choroby	Angina wirusowa	Angina bakteryjna
kaszel	może wystąpić	nie
katar	może wystąpić	nie
gorączka	czasem, ale niska, mniejsza niż 38°C	tak, często wyższa niż 38°C
wymioty	nie	tak, zwłaszcza u dzieci
ból gardła	tak	tak, bardzo silny
ból brzucha	nie	tak

Na jakiej podstawie lekarz stawia diagnozę w sprawie anginy?

Odróżnienie anginy wirusowej od anginy bakteryjnej jest szczególnie ważne, ponieważ antybiotykoterapia jest wskazana tylko w przypadku anginy bakteryjnej.

Diagnoza opiera się na zgłaszanych przez Pacjenta dolegliwościach oraz badaniu fizykalnym – obejmującym ocenę gardła, jamy ustnej i węzłów chłonnych.

Na podstawie częstości występowania określonych objawów opracowano skalę punktową Centora/McIsaaca, która pomaga oszacować prawdopodobieństwo infekcji bakteryjnej.

Skala punktowa oceny prawdopodobieństwa zakażenie S. pyongenes wg Centora/Mclssaca

Objawy kliniczny	Liczba punktów
gorączka > 38°C	1
brak kaszlu	1
powiększone węzły chłonne szyjne przednie	1
nalot włóknikowy i obrzęk migdałków	1
wiek: ≤15 lat	+1
wiek: 15–44 lat	0
wiek ≥45 lat	-1

Interpretacja: 0–1 punktu – leczenie objawowe, 2–3 punktów – wykonuje się szybki test paciorkowcowy; 4–5 punktów – w zależności od objawów – wykonuje się szybki test paciorkowcowy lub lekarz może zalecić antybiotykoterapię.

W przypadku podejrzenia anginy bakteryjnej lekarz zleca szybki test wykrywający obecność antygenu paciorkowca beta-hemolizującego grupy A (PBHA).

Dlaczego warto zrobić test na anginę?

Test na anginę jest istotny w diagnozowaniu anginy, ponieważ różnice oparte wyłącznie na obrazie klinicznym są czasem trudne ze względu na podobne objawy w przypadku obu rodzajów anginy. Test na obecność antygenu PBHA, czyli tego, który wywołuje anginę bakteryjną, pozwala na szybkie i dokładne rozpoznanie czy infekcja jest wywołana przez paciorkowce (angina bakteryjna) czy też przez wirusy. Dzięki temu można uniknąć niepotrzebnego stosowania antybiotyków, które nie działają w leczeniu infekcji wirusowych.

Źródło informacji: mp.pl

Leczenie anginy

Leczenie anginy obejmuje leczenie przyczynowe i objawowe, a także jest zależne od tego, czy angina jest wirusowa czy bakteryjna. W anginie bakteryjnej obowiązkowe jest przyjmowanie antybiotyków. Z kolei w leczeniu anginy wirusowej nie stosuje się antybiotykoterapii. Leczenie infekcji wirusowej obejmuje odpoczynek, przyjmowanie dużej ilości płynów, stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych oraz stosowanie leków do ssania o miejscowym działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym.

Angina u dzieci

Dzieci częściej chorują na anginę bakteryjną niż dorośli. Gdy dziecko uzyska co najmniej 2 punkty w skali Centora/McIsaaca, wskazane jest przeprowadzenie szybkiego testu antygenowego lub wykonanie posiewu wymazu z gardła. Jeżeli jednak dziecko wykazuje wyraźne objawy sugerujące anginę bakteryjną, a wynik testu jest ujemny, warto potwierdzić rozpoznanie poprzez klasyczny posiew gardła. W leczeniu anginy bakteryjnej u dzieci standardowo stosuje się antybiotykoterapię. Lek podaje się co 8 lub 12 godzin, a dawkę ustala lekarz. Terapia powinna trwać 10 dni, a lek należy przyjmować przez cały zalecony okres, nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej.

O czym pamiętać podczas anginy?

Przy leczeniu anginy najważniejsze to postępować według zaleceń lekarza. Przy anginie wirusowej istotne jest zażywaniu leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. W przypadku anginy bakteryjnej pamiętaj o przyjmowaniu antybiotyków przez pełen cykl, nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej.

Niezależnie od tego, czy przyczyną anginy jest infekcja bakteryjna, czy wirusowa, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach wspomagających powrót do zdrowia:

• odpoczynek,
• odpowiednie nawodnienie,
• unikanie substancji drażniących, które mogą dodatkowo podrażniać gardło.

Powikłania anginy bakteryjnej

Jeśli angina nie jest odpowiednio leczona lub pozostawiona bez leczenia, może skutkować groźnymi powikłaniami, takimi jak:

• powikłania ropne,
• powikłania immunologiczne,
• zapalenie płuc i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (bardzo rzadko)

Profilaktyka anginy

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na anginę, warto stosować się do kilku podstawowych zasad higienicznych:

1. Regularnie myj ręce, zwłaszcza przed jedzeniem i po kontakcie z osobami przejawiającymi objawy infekcji.
2. Staraj się unikać bliskiego kontaktu z osobami z przeziębieniem lub objawami anginy.
3. Zadbaj o codzienną higienę jamy ustnej i gardła.
4. Wzmacniaj układ odpornościowy poprzez zbilansowaną dietę, regularną aktywność fizyczną oraz odpowiednią ilość snu i odpoczynku.

Gdzie za darmo wykonam test na anginę?

Bezpłatny test na anginę można wykonać w placówkach realizujących świadczenia finansowane przez NFZ, w tym w ramach autorskiego programu Pacjent w Centrum, prowadzonego przez ogólnopolską sieć Grupa Panda Med. Program ten został stworzony po to, aby każdy Pacjent niezależnie od miejsca zamieszkania miał łatwy i szybki dostęp do profilaktyki oraz nowoczesnej diagnostyki. Dzięki programowi Pacjent w Centrum każdy Pacjent może skorzystać z bezpłatnych badań profilaktycznych oraz szczepień, w tym wykonać szybki test na anginę bakteryjną. Test pozwala w krótkim czasie potwierdzić lub wykluczyć zakażenie paciorkowcem beta-hemolizującym grupy A, co ma kluczowe znaczenie dla dalszego leczenia i decyzji o ewentualnej antybiotykoterapii.

Bezpłatne badania dostępne są w placówkach w: Brzegu, Jastrzębiu-Zdroju, Jaworzynie Śląskiej, Lublinie, Ładzicach, Łodzi, Przylesiu, Radomsku, Węgorzewie, Zebrzydowicach i Zielonce.

Poniżej znajdziesz dane kontaktowe dla osób zainteresowanych bezpłatnym wykonaniem testu na anginę w ramach programu Pacjent w Centrum.

Miasto	Adres	Telefon	E-mail
Brzeg	ul. Chocimska 3/1A	+48 573 440 474	profilaktyka@pmbrzeg.pl
Jastrzębie-Zdrój	ul. Komuny Paryskiej 14	+48 573 440 469	profilaktyka.komuny@pmjastrzebie.pl
Jastrzębie-Zdrój	ul. Kusocińskiego 23A	+48 573 440 446	profilaktyka.kusocinskiego@pmjastrzebie.pl
Jaworzyna Śląska	ul. Jana Pawła II 3	+48 453 659 770	profilaktyka@pmjaworzyna.pl
Lublin	ul. Spokojna 17	+48 510 614 522	profilaktyka@pmlublin.eu
Ładzice	ul. Wyzwolenia 38	+48 573 440 461	profilaktyka@pmladzice.pl
Łódź	ul. Franciszka Lubeckiego 8	+48 573 997 799	profilaktyka@pmlodz.pl
Przylesie	ul. Przylesie 48A	+48 573 440 474	profilaktyka@pmbrzeg.pl
Radomsko	ul. Stefana Batorego 3	+48 518 328 668	profilaktyka@pmradomsko.pl
Węgorzewo	ul. 3 Maja 17B	+48 573 440 475	profilaktyka@pmwegorzewo.pl
Zebrzydowice	ul. Jana Kochanowskiego 97	+48 573 440 454	profilaktyka@pmzebrzydowice.pl
Zielonka	ul. Kolejowa 5B lok. 6	+48 573 440 448	profilaktyka@pmzielonka.pl

Wszystkie placówki są czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–18:00.

Więcej informacji i mapę placówek znajdziesz na tej stronie.

Test na anginę to szybkie i proste badanie, które pozwala w krótkim czasie ustalić przyczynę infekcji i dobrać właściwe leczenie. Dzięki niemu można uniknąć niepotrzebnego stosowania antybiotyków lub w razie potrzeby wdrożyć je odpowiednio wcześnie, zmniejszając ryzyko groźnych powikłań. Test jest dostępny bezpłatnie i daje wiarygodną odpowiedź w ciągu kilku minut, warto z niego skorzystać przy pierwszych objawach choroby. Świadoma diagnostyka to szybszy powrót do zdrowia, większe bezpieczeństwo i spokój – dla Ciebie i Twoich bliskich.

FAQ Często zadawane pytania